Nếu bạn đang đi làm hoặc chuẩn bị nhận việc, chắc hẳn đã nghe qua cụm từ “bảo hiểm xã hội” – một trong những quyền lợi quan trọng nhất của người lao động. Nhưng không phải ai cũng hiểu rõ bảo hiểm xã hội là gì, có lợi ích gì, và khi nào thì mình được hưởng. Bài viết này sẽ giúp bạn nắm rõ toàn bộ thông tin cơ bản, để yên tâm làm việc và biết cách bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.
1. Bảo hiểm xã hội là gì?
Bảo hiểm xã hội (BHXH) là chính sách an sinh của Nhà nước, nhằm hỗ trợ người lao động khi họ gặp những rủi ro hoặc biến cố trong cuộc sống như: ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, thất nghiệp hay đến tuổi nghỉ hưu.
Hiểu đơn giản, bảo hiểm xã hội giống như một “quỹ tiết kiệm chung” do bạn và doanh nghiệp cùng đóng hằng tháng. Khi có sự cố xảy ra hoặc đủ điều kiện, bạn sẽ được Nhà nước chi trả lại theo chế độ tương ứng.
Ví dụ dễ hiểu:
Nếu bạn bị ốm và phải nghỉ làm, BHXH sẽ chi trả một phần thu nhập trong những ngày bạn không đi làm. Hay khi đến tuổi nghỉ hưu, bạn sẽ nhận lương hưu hằng tháng – như một phần thưởng cho quãng thời gian lao động miệt mài.
2. Các hình thức tham gia bảo hiểm xã hội hiện nay
Tại Việt Nam, hiện có 2 hình thức tham gia BHXH chính:
2.1. Bảo hiểm xã hội bắt buộc
Đây là hình thức dành cho người đang làm việc theo hợp đồng lao động từ 1 tháng trở lên. Cả người lao động và người sử dụng lao động đều phải đóng góp vào quỹ BHXH theo tỷ lệ quy định.
Các nhóm thường tham gia loại hình này là:
- Công nhân trong nhà máy, xí nghiệp
- Nhân viên văn phòng
- Người lao động làm việc trong doanh nghiệp tư nhân hoặc nhà nước
2.2. Bảo hiểm xã hội tự nguyện
Dành cho những ai không làm việc theo hợp đồng chính thức, như lao động tự do, bán hàng, làm nghề cá nhân,… Bạn có thể tự nguyện đăng ký và đóng BHXH hằng tháng để sau này được hưởng lương hưu và các quyền lợi khác.
3. Luật bảo hiểm xã hội và những điểm cần biết
Luật Bảo hiểm xã hội được ban hành để quy định rõ quyền lợi, nghĩa vụ và các chế độ mà người tham gia được hưởng.
Theo Luật Bảo hiểm xã hội mới nhất, người lao động có thể nhận các quyền lợi chính sau:
3.1. Chế độ ốm đau
Khi phải nghỉ việc do bệnh hoặc tai nạn, bạn được hưởng tiền trợ cấp tùy theo số ngày nghỉ và mức lương đóng BHXH.
3.2. Chế độ thai sản
Dành cho lao động nữ (và cả nam trong một số trường hợp) khi sinh con, nhận con nuôi hoặc chăm sóc vợ sinh con. Mức hưởng thường bằng 100% mức bình quân lương đóng BHXH.
3.3. Chế độ tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp
Nếu bị tai nạn trong quá trình làm việc, người lao động sẽ được hỗ trợ chi phí điều trị, phục hồi, và có thể nhận trợ cấp nếu bị giảm khả năng lao động.
3.4. Chế độ hưu trí
Sau khi đóng BHXH đủ thời gian quy định và đến tuổi nghỉ hưu, bạn sẽ được nhận lương hưu hàng tháng giúp đảm bảo cuộc sống ổn định khi về già.
3.5. Chế độ tử tuất
Khi người tham gia BHXH qua đời, thân nhân sẽ được nhận trợ cấp mai táng và trợ cấp tuất (một lần hoặc hằng tháng) tùy trường hợp.
4. Những thay đổi trong chế độ hưởng bảo hiểm xã hội mới nhất
Theo quy định mới nhất, Nhà nước đang từng bước điều chỉnh độ tuổi nghỉ hưu, tỷ lệ đóng – hưởng và mức trợ cấp để phù hợp với tình hình thực tế.
Một số điểm đáng chú ý:
- Độ tuổi nghỉ hưu tăng dần theo từng năm (nam 62 tuổi, nữ 60 tuổi vào năm 2035).
- Người lao động có thể nhận BHXH một lần nếu không có nhu cầu hưởng lương hưu hằng tháng.
- Quy định về đóng BHXH cho hợp đồng lao động ngắn hạn cũng ngày càng chặt chẽ, đảm bảo người làm việc thời vụ, bán thời gian vẫn được bảo vệ quyền lợi.
5. Vì sao người lao động nên tham gia bảo hiểm xã hội?
Nhiều người cho rằng đóng BHXH là tốn kém nhưng thực tế đây là khoản đầu tư an toàn nhất cho tương lai.
Khi bạn có BHXH, bạn sẽ được:
- Bảo vệ thu nhập khi gặp rủi ro (ốm đau, tai nạn, thai sản)
- Có lương hưu ổn định khi không còn sức lao động
- Được hỗ trợ y tế qua thẻ bảo hiểm y tế (liên kết với BHXH)
- Không bị mất trắng sau nhiều năm đi làm
Nói cách khác, bảo hiểm xã hội chính là “tấm lá chắn” vững chắc giúp người lao động an tâm làm việc và sống tốt hơn sau này.
6. Cách kiểm tra và bảo lưu sổ bảo hiểm xã hội
Hiện nay, bạn có thể dễ dàng kiểm tra thông tin BHXH online qua:
- Website chính thức của Bảo hiểm xã hội Việt Nam tại https://baohiemxahoi.gov.vn
- Ứng dụng VssID trên điện thoại
Nếu bạn nghỉ việc nhưng chưa muốn rút BHXH một lần, có thể bảo lưu sổ BHXH. Khi đi làm lại, bạn tiếp tục đóng và cộng dồn thời gian cũ – rất thuận tiện và có lợi về lâu dài.
7. Lưu ý khi làm việc tại các công ty, xí nghiệp
Trước khi ký hợp đồng, bạn nên kiểm tra rõ ràng việc tham gia BHXH của mình. Nhiều doanh nghiệp nhỏ hoặc làm việc thời vụ có thể không đóng BHXH cho người lao động, dẫn đến thiệt thòi lớn sau này.
Hãy mạnh dạn hỏi công ty có đóng bảo hiểm xã hội cho nhân viên không. Câu hỏi nhỏ nhưng giúp bạn đảm bảo quyền lợi suốt quá trình làm việc.
Kết luận
Bảo hiểm xã hội không chỉ là một khoản trừ trong lương hằng tháng mà là tấm vé an toàn cho tương lai của bạn. Dù làm việc ở đâu, công nhân hay nhân viên văn phòng, hãy tìm hiểu kỹ và đảm bảo mình được tham gia đúng quy định. Nếu bạn đang tìm việc làm phổ thông ổn định, có đóng BHXH đầy đủ, hãy liên hệ SK Việt Nam – đơn vị chuyên kết nối người lao động với hàng trăm doanh nghiệp uy tín trên toàn quốc.
Liên hệ SK Việt Nam ngay để được tư vấn và hỗ trợ tìm việc sớm nhất!
Thông tin liên hệ:
📞 Hotline: 0868 839 259
📍 Địa chỉ: Văn phòng SK Hải Dương – Số 44/29 Phạm Văn Đồng, Thanh Bình, TP Hải Dương, Hải Dương
🌐 Fanpage: https://www.facebook.com/vieclamskvietnam
